اصول ترغيب و تشویق فرزندان به نماز ار ديدگاه قرآن مجيد

1-اصل راستگويي و صدق

تطبيق حرف و عمل والدين و بعد رفتار(تظاهر به دينداري و رفتار خلاف دين در خلوت موجب تضاد الگویی می شود که یک آسیب جدی در تربیت فرزند به شمار می آید)

اليه يصعد اللكم الطيب و العمل الصالح يرفعه(فاطر آيه 10)

‏سخنان پاكيزه به سوىخداوند بالا مى‏رود و كار شايسته به آن رفعت مى‏بخشد

2-اصل انگيزه آفريني و تحسين

هو الذي يصلي و ملائكه ليخرجكم من الظلمات الي النور و كان بالمؤمنين رحيما(احزاب 43)

سر لوحه هدايت و رشد، رحمت و مهرباني وایجاد انگیزه و تشویق است

3-اصل آموزش از كودكي

تعليم لقمان حكيم به كودكش را قرآن این گونه بیان می کند

يا بني اقم الصلوه و أمر بالمعروف و انه عن المنكرواصبر ما اصابک ان ذالک من عزم الامور (لقمان 17)

اى پسرك من نماز را برپا دار و به كار پسنديده وادار و از كار ناپسند باز دار و بر آسيبى كه بر تو وارد آمده است‏شكيبا باش اين [حاكى] از عزم [و اراده تو در] امور است.

4-اصل بيان فلسفه نماز براي فرزندان

در پژوهشي که آقاي دكتر علي اصغر احدي انجام داده اند ،يكي از علل تنبلی و بعضابي نمازي و سبک شمردن نماز بي اطلاعي وعدم معرفت نسبت به اين فريضه الهي بيان شده است.

اتْلُ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ وَأَقِمِ الصَّلَاةَ ان الصلوه تنهي عن الفحشاء و المنكر و لذكر الله اكبروَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ (عنكبوت45)

آنچه از كتاب به سوى تو وحى شده است بخوان و نماز را برپا دار كه نماز از كار زشت و ناپسند باز مى‏دارد و قطعا ياد خدا بالاتر است و خدا مى‏داند چه مى‏كنيد.

يا ايها الذين آمنوااستعينوا بالصبر والصلوه ان الله مع الصابرين(  بقره 153)

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد از شكيبايى و نماز يارى جوييد زيرا خدا با شكيبايان است.

يكي از اصلی ترین حكمت هاي اقامه نماز در دوآیه بالا بازداشتن انسان از پلیدی های گناه و آراسته شدن به استقامت وپایداری در امور مادی و معنوی زندگی است .

چند نکته:

-ضرورت آشنايي فرزندان با فرهنگ قرآن براي رها شدن از دام شيطان (ابلیس و گروه او برای شکار هرکس دام ویژه ای دارد)

-گروه همسالان ودوستانی که با رعایت اصول تربیتی انتخاب نشده اند ابزار فريب شيطان هستند.

-والدين با رعايت موازين تربيتي بر اقامه نماز در محيط خانه پا فشاري كنند، حفاظت از نماز و اقامه نماز ترجيحاً در مسجد و همراه با جماعت ميسر است.

                           فاستقم كما امرت و من تاب معك و لا تطغوا (هود112)

                                        وأمراهلك بالصلوه واصطبر عليها (طه 131)

5-اصل رعايت آموزش هاي «بصيرت محور» در محيط خانواده

در آموزش بصيرت محور«روشنگر»

هدف: يخرجهم من الظلمات الي النور   

بيرون آوردن انسان از تاريكي (جهل و گمراهي و شرك) به نور (دانايي، صراط مستقيم توحيد )

بايستگي ها:

1-فرمانروايي غلط در خانواده ممنوع،رعايت سلسله مراتب آري(جايگاه ها بايد مشخص باشد)

2-والدين خود نور را بشناسند و در پرتو نور قرار گرفته باشند(الگوي عملي بودن )

3-به اطلاعات و معلومات فرزندان بها داده شود.

4-خشونت و سخت گيري ممنوع،پا فشاري و استمرار بر مبناي دو اصل تدريج و اعتدال آري.

5-بي حوصلگي و پرخاشگري و تحقير در مقابل مقاومت فرزندان ممنوع

6-والدين با الگو گيري از پيامبران در تمام مراحل تربيتي فضاي زندگي را نمازي نموده تا عامل اكراه و اجبار رنگ بازد و محور خانه رنگي الهي پذيرد.

 

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَقْرَبُواْ الصَّلاَةَ وَأَنتُمْ سُكَارَى حَتَّىَ تَعْلَمُواْ مَا تَقُولُونَ وَلاَ جُنُبًا إِلاَّ عَابِرِي سَبِيلٍ حَتَّىَ تَغْتَسِلُواْ وَإِن كُنتُم مَّرْضَى أَوْ عَلَى سَفَرٍ أَوْ جَاء أَحَدٌ مِّنكُم مِّن الْغَآئِطِ أَوْ لاَمَسْتُمُ النِّسَاء فَلَمْ تَجِدُواْ مَاء فَتَيَمَّمُواْ صَعِيدًا طَيِّبًا فَامْسَحُواْ بِوُجُوهِكُمْ وَأَيْدِيكُمْ إِنَّ اللّهَ كَانَ عَفُوًّا غَفُورًا

سوره نساءآيه :   43  

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد! در حال مستى به نماز نزديك نشويد، تا آنكه بدانيد چه مى‏گوييد. و نيز در حال جنابت نزديك (مكان) نماز، (مسجد) نشويد، مگر به طور عبورى (و بى‏توقّف) تا اينكه غسل كنيد. و اگر بيمار يا در سفر بوديد، يا يكى از شما از جاى گودى (كنايه از قضاى حاجت) آمد، يا تماسى (و آميزش جنسى) با زنان داشتيد و (در اين موارد) آب نيافتيد، پس بر زمين (و خاك) پاك و دلپسندى تيمّم كنيد، (دو كف دست بر خاك زنيد) آنگاه صورت و دست‏هايتان را مسح كنيد، همانا خداوند، بخشنده و آمرزنده است.

********

قسمت دوم توضیح آیه شریفه ۴۳ سوره نساء

پیام های آیه:

 1- مقام نماز به حدى رفيع است كه شرابخوار نبايد به آن نزديك شود. «لاتقربوا الصلوة و انتم سُكارى» (اعتراض نکنیم که اهل مشروبات اهل نماز نیستند تاریخ و زندگی روزمره خودمون نشون میده که برخی از آدمها اهل همه چی و در واقع اهل هیچی نیستند وهرهری مذهبند بدشون نمیاد یه جورایی همه چیز رو تجربه کنند و به ظاهر ادای دیندارها راهم دربیاورند)

2- در نماز، تنها اذكار وحركات كافى نيست، توجّه وشعور لازم است. «حتى‏تعلموا...»
3- عبادات ناآگاهانه، بى‏ارزش است، گرچه تكليف را ساقط مى‏كند. «حتى تعلموا ما تقولون»
4- در مسجد، نبايد با حالت جنابت وارد شد. «ولا جنبا...»

5 - در غسل، شستن تمام بدن لازم است. چون در آيه نام عضو خاصّى برده نشده است. «تغتسلوا» (البته چگونگی غسل را باید ازکلام پیامبر و سخنان معصومین فهمیدکه در رساله مراجع بزرگوار آمده است.)

6- احتمال خطر وضرر، يا تكليف را از انسان برمى‏دارد و يا سبب تخفيف تكليف مى‏شود. «و ان كنتم مرضى... فتيمّموا» (اگر به واسطه بیماری آب برای بدن ضرر دارد واجب است تیمم کنیم.)

7- در تعبيرات و گفتار، بايد ادب را رعايت كرد. (تعبير برگشت از گودى براى قضاى حاجت و لمس زنان، كنايه از آميزش جنسى است وگرنه تنها لمس بدن زن یا مرد سبب وضو یا غسل نمى‏شود.)  «من الغائط او لامستم النار»

8 - احكام خدا، ترخيص دارد ولى تعطيل ندارد. اگر آب نبود، بايد تيمم كرد. «فلم تجدوا ماءً فتيمّموا»

9- شرط ارتباط با خدا از طريق نماز، طهارت و پاكى است، وضو يا تيمّم. «فلم‏تجدوا ماء فتيمّموا»

10- تيمّم بايد بر خاك پاك باشد. «صعيداً طيّباً» (کلمه صعید بیانگر این نکته است که خاک تیمم باید از مکانی باشد که در محل عبور و مرور حیوانات نباشدوباید از بلندی ها برداشته شده باشد)

11- تخفيف احكام، نمودى از رحمت و مغفرت الهى است. «فلم‏تجدوا ماءً فتيمّموا... غفوراً رحيماً»